Srećna Srpska Nova godina

srpska-nova-godina-serb.rs

Proslava Srpske nove godine u pravoslavnim hramovima po zemlji Srbiji (foto:www.kurir.rs)

Prema julijanskom kalendaru, 14. januar je prvi dan Nove godine, a ovaj kalendar, osim Srpske pravoslavne crkve, poštuju i Ruska pravoslavna crkva, Jerusalimska patrijaršija, monasi sa Svete gore, Gruzijska pravoslavna crkva, Bugarska pravoslavna crkva i starokalendarci u Grčkoj.

U nekim krajevima ovog dana su ponavljani običaji vezani za Badnji dan i Božić. Sa radošću se iščekivao polažajnik i badnjak unosio u kuću. Lomila se vasilica – kolač sličan česnici, u kojem su skrivani novčić i druga znamenja kao simboli blagostanja, zdravlja i napretka. Na taj dan u Hercegovini su spaljivali ostatke badnjaka, a u Vojvodini palili vatre na raskršćima. Svetlost i vatra trebalo je da donesu radost i očiste od grehova.

U vreme Karađorđeve vlasti, na Mali Božić su održavana skupštinska zasedanja. Tada se svodio bilans prethodne godine i pravili se planovi za narednih dvanaest meseci.
Četrnaesti januar željno su iščekivale i neudate devojke. Na ovaj dan, u nekim krajevima poznat i kao Ženski Božić, gatale su da li će se udati u godini koja dolazi. Pre svitanja, posle neprospavane noći, devojke su se pele na tavan i sa njega bacale svoju obuću. Ako su vrhovi opanaka bili okrenuti od kuće, verovalo se da će se devojka udati, i otići na onu stranu prema kojoj se obuća okrenula pri padu. Udavačama na Kosovu prosidba je bila zagarantovana ako na Mali Božić prenoće u tuđoj kući.

Julijanski i Gregorijanski kalendar:

Hrišćanstvo je nastalo u vremenu kada se u celom, tada poznatom svetu, vreme računalo prema Julijanskom kalendaru (po Juliju Cezaru). Po tom kalendaru su ustanovljeni i svi hrišćanski praznici, odnosno dogđaji iz života Gospoda Isusa Hrista i istorije crkve.

U XVI veku posle Hrista papa Gregorije VIII je izvršio reformu do tada važećeg Julijanskog kalendara, tako što je iz njega izbacio 11 dana koji su se nakupili zbog nepodudarnosti kalendarske i astronomske godine. Novi kalendar je po papi nazvan Gregorijanski kalendar. A kako je on nastao pod uticajem rimskoga pape i uglavnom odmah bio prihvaćen od strane rimokatoličkog Zapada, pravoslavni Istok je ostao prema njemu rezervisan i nepoverljiv.

Vremenom je razlika od 11 dana narasla na 13 dana koja i do danas postoji između starog i novog kalendara.

(www.serb.rs)